MiFID richtlijn

De MiFID richtlijn is een Europese Richtlijn en de afkorting voor “Markets in Financial Instruments Directive”, een specifieke richtlijn opgelegd aan beleggersdiensten. Deze richtlijn werd op 1 november 2007 van kracht in het kader van de harmonisatie van de regelgeving voor transacties in financiële instrumenten. Een woordje uitleg is op zijn plaats.

De MiFID richtlijn streeft de bescherming van de beleggers en de integriteit van de beleggersdiensten en – markt na. Bovendien tracht deze richtlijn ook een ‘eerlijke transparante efficiënte geharmoniseerde en geïntegreerde Europese financiële markt‘ te bekomen. In de praktijk gaat het met andere woorden om concrete beschermingsregels ten voordele van de beleggers.

Doelstellingen van de MiFID Richtlijn

De doelstellingen van deze Europese richtlijn waren tweeledig.

Enerzijds wilde Europa de concurrentie en transparantie op de financiële markten aanmoedigen en anderzijds vonden zij dat de belegger bij de aankoop van financiële instrumenten (bv. aandelen of obligaties) een betere bescherming diende te genieten. De MiFID richtlijn moest dat realiseren en alle kredietinstellingen, beheersvennootschappen van instellingen voor collectieve belegging en beleggingsondernemingen werden eraan onderworpen.

Opgelet: in de Twin Peaks II-wet besliste de Belgische Regering dat de gedragsregels ook van toepassing zijn op de verzekeringssector. De bescherming blijft met andere woorden ook bestaan voor bijvoorbeeld spaar- en beleggingsverzekeringen.

Om die doelstellingen te realiseren bevat de Mifid richtlijn gedragsregels die zich in verschillende gebieden situeren:

  • Know Your Consumer: zorgplicht;
  • Inform Your Consumer: informatieplicht
  • Best Execution: de garantie tot een optimale uitvoering van de orders tegen de laagste uitvoeringskosten;
  • Interne organisatie.

Vooral die eerste twee gebieden zijn voor de particuliere belegger van belang.

Know Your Consumer

Bij het verstrekken van beleggingsdiensten moeten de individuele belangen van de klant altijd centraal staan. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen professionele klanten en retailklanten (waar ook de particuliere belegger onder valt). Deze retailklanten genieten de hoogste vorm van bescherming.

De instellingen worden verplicht om een beleggingsprofiel op te stellen van iedere klant en op basis daarvan na te gaan of bepaalde beleggingsinstrumenten al dan niet geschikt zijn voor dit type klant. In de praktijk gaat het heel vaak om standaard vragenlijsten. De uitkomst van die vragenlijsten zullen bepalen welke beleggingsinstrumenten al dan niet toegankelijk zijn voor de klant. Opgelet: bij niet-complexe producten is er geen beleggingsprofiel vereist (het zogenaamde execution only-principe).

Beleggersprofiel

In de praktijk moet het beleggingsprofiel minimaal volgende gegevens bevatten:

  • de kennis van beleggingsproducten,
  • de gewenste looptijd van de beleggingen,
  • de financiële situatie van de klant,
  • en de houding ten opzichte van risico’s.

De antwoorden op deze vragen resulteren in een categorisering van het profiel, gaande van secure (defensief) tot moderate (gematigd), balanced (evenwichtig) en dynamic (offensief, soms ook ‘active’ of ‘agressief’ genoemd).

Lees meer: Het belang van een degelijk beleggersprofiel

Voor elk van deze profielen bepaalt de bank in welke financiële producten de klant mag beleggen en welk percentage van de portefeuille ze mogen uitmaken. Het is wel belangrijk om te weten dat er geen volledige conformiteit is tussen de banken. Hierdoor heeft iedere bank vaak een eigen definitie van de gepaste beleggingsstrategie in een bepaalde klasse.

Inform Your Consumer

Dit aspect van de MiFID richtlijn is minder gekend bij het grote publiek. Toch legt de richtlijn een aantal verplichtingen op met betrekking tot het verstrekken van informatie. Zo dienen de instellingen de informatie niet alleen tijdig verstrekken, maar er tevens voor zorgen dat deze duidelijk en niet misleidend is. Ze moeten rapporteren over de uitvoering van de orders. Minstens éénmaal per jaar moet de klant een overzicht krijgen van de financiële instrumenten die hij in bewaring heeft gegeven.

Invoering van de richtlijn

De invoering van de MiFID richtlijn in banken en verzekeringsinstellingen verliep heel soepel. De praktijk van vragenlijsten en beleggingsprofielen is goed doorgedrongen en ook beleggers lijken er vrede mee te sluiten. Toch zijn er kredietinstellingen (vaak met een buitenlandse zetel) waar er met de nodige soepelheid mee wordt omgesprongen. Zeker indien het gaat om digitale vragenlijsten waar men naar goedvinden antwoorden kan aanpassen om toch in bepaalde instrumenten te kunnen beleggen. Gerichte controle op de naleving van de MiFID richtlijn blijft met andere woorden belangrijk.

Synonyms:
MiFID richtlijn