Kunst kopen via vennootschap

Investeren in kunstwerken neemt meteen een grote hap uit het investeringsbudget. Daarom zijn sommigen op zoek naar andere manieren om kunst te kopen. De vennootschap wordt daarbij wel eens als vehikel genoemd, maar de praktijk toont aan dat dat vanuit fiscaal oogpunt enkel interessant is om zo in kunst te investeren mits de nodige constructies.

Kunst via de vennootschap kopen niet zo interessant

De vennootschap zal de aankoop van kunst meestal verantwoorden als een decoratiekost. Omdat de waarde van een kunstwerk niet afneemt, kan je het volgens de fiscus echter niet afschrijven. Ook de btw op het kunstwerk (6% of 21%) is niet aftrekbaar, dus daarvoor hoef je het ook niet te doen. Eventuele waardeverminderingen, bijvoorbeeld bij de beschadiging van een kunstwerk, zijn ook niet aftrekbaar. Hetzelfde geldt voor eventuele aankoopkosten die zijn gemaakt.

Hierop is een enkele uitzondering van toepassing. Het gaat om kunstwerken die onroerend worden gemaakt en deel uitmaken van de lokalen, zoals een fresco die op de muur wordt verwerkt. Zij worden dan gewoon samen met de beroepsgebouwen afgeschreven, in principe aan 3% per jaar. Dat kan interessant zijn om de waarde van het vastgoed te laten stijgen, maar dat maakt het kunstwerk niet meteen vlot verhandelbaar.

In de praktijk is kunst kopen via de vennootschap fiscaal niet meteen de interessantste piste. Gelukkig zijn er twee andere constructies mogelijk.

Lees ook: Investeren in kunst: hoe begin je eraan?

Kunst verhuren aan de vennootschap

Wat de fiscus dan weer wel aanvaardt, is dat de vennootschap de kosten voor het huren van kunstwerken aftrekt. Er zijn verschillende bedrijven die kunstwerken verhuren aan kantoren en zolang dat aan een marktconforme prijs gebeurt, heeft de fiscus daar geen problemen mee. Het gaat dan niet om kosten van onthaal maar om decoratiekosten, bijvoorbeeld voor het inrichten van een publiek toegankelijk kantoor.

Vanuit dat opzicht kan je het kunstwerk ook privé kopen en het vervolgens aan de eigen vennootschap verhuren. Hiervoor wordt dan een contract opgesteld dat je ook nog even laat registreren. Een maandelijkse huurprijs ter waarde van ongeveer 1% van de totale waarde van het kunstwerk, wordt door de fiscus aanvaard. Terwijl je privé wacht op een stijging van de waarde van het kunstwerk, verdien je via de vennootschap dus een aardig centje bij terwijl de vennootschap de uitgave fiscaal in mindering kan brengen.

Lees ook: Met deze tips kan iedereen succesvol investeren in kunst

Voor de vennootschap is de huurprijs voor de kunst fiscaal aftrekbaar indien het, vanuit het oogpunt van een derde, duidelijk en publiekelijk zichtbaar is aangebracht in de beroepslokalen. Dat kan bijvoorbeeld de wachtzaal zijn, maar ook in een kantoor waar je klanten ontvangt. In principe moet er geen btw worden aangerekend, tenzij het om een groot aantal werken gaat en wanneer het privé verhuren van kunstwerken een beroepsactiviteit lijkt te worden. Een enkel kunstwerk is dus zeker geen probleem. Als er echter toch btw moet worden betaald, is de btw voor de vennootschap wel gewoon fiscaal aftrekbaar. Het gaat per slot van rekening niet om een kost van onthaal.

Voor de vennootschap is deze piste fiscaal veel interessanter, maar ook privé is dat het geval. Het gaat daarbij om roerende inkomsten die forfaitair worden belast aan 30%. Je kan daarbij de werkelijke kosten aantonen, maar het is ook mogelijk om te opteren voor het kostenforfait van 15%.

Verkoop je ten slotte het werk? Dan zijn de meerwaarden, indien het niet gaat om een beroepsactiviteit, niet belastbaar. Het gaat per slot van rekening om het “normaal beheer van het privévermogen”, net zoals wanneer je wat spulletjes op de vlooienmarkt verkoopt.

Vennootschap vruchtgebruik laten kopen

Het nadeel van vorige piste is dat je privé wel nog steeds een grote aankoopsom moet ophoesten. Eventueel moet je daarvoor geld uit de vennootschap halen, maar ook dat is niet onbelast.

Daarom kan je het ook anders aanpakken: jij koopt het werk en de vennootschap koopt het vruchtgebruik vervolgens van jou. Voer je die transacties gelijktijdig uit, dan haal je meteen een deel van de aankoopsom uit de vennootschap zonder het eerst belastbaar aan jezelf uit te keren.

De vennootschap mag het vruchtgebruik vervolgens afschrijven, waardoor het dezelfde voordelen kent als bij de verhuur van kunst aan de vennootschap. Jij ontvangt in theorie een vergoeding voor het vruchtgebruik. Die vergoeding is onbelastbaar, net zoals bij de verkoop van het werk. Je ontvangt dan wel geen (belastbare) huurinkomsten. Eenmaal het vruchtgebruik uitdooft, word je de volledig eigenaar van het kunstwerk dat je onbelast met een meerwaarde kan verkopen.

Lees meer: Hoe zit het met de blote eigendom en vruchtgebruik bij een erfenis?

Net zoals bij het verhuren van kunstwerken is enige terughoudendheid zeker op zijn plaats. Een enkel kunstwerk zal de fiscus aanvaarden. Een complete collectie uitbouwen op kosten van de zaak? Dat dan weer niet.

Lorenzo Risack
    Lorenzo Risack

    Lorenzo is jurist en heeft een passie voor het geschreven woord. In een vroegere carrière sleutelde hij aan juridische publicaties en had hij zijn eigen juridisch adviesbureau. Tegenwoordig schrijft hij zowel voor Belgische als Nederlandse media over het ondernemerschap en juridische kwesties. Dit doet hij ook via zijn juridische nieuwsdienst Rechtenkrant.be. Ook voor De Beleggersgids schrijft Lorenzo over juridische thema’s met betrekking tot investeren, beleggen en vastgoed. Dit doet hij op een typerende en eigenzinnige manier.

    Gerelateerde artikels