Aandelen schenken aan je kinderen

Na een aantal succesvolle beleggingen beschik je misschien wel over een mooie aandelenportefeuille, die je nu aan de kinderen wilt overdragen. Of je wilt misschien wel de aandelen van je eigen vennootschap aan jouw kinderen schenken, nu het tijd is om eindelijk van je pensioen te genieten. Belangrijk is vooral dat je rekening houdt met de fiscaliteit, want in principe moeten de kinderen 3 tot 3,3% schenkingsbelasting of schenkingsrechten betalen. Toch zijn er meer dan voldoende mogelijkheden om de belasting legaal te vermijden.

Schenkingsbelasting betalen

Aandelen moeten in principe via een notariële akte worden geschonken. Daarop betaal je vervolgens een schenkingsbelasting (3% in Vlaanderen) of schenkingsrechten (3,3% in Brussel en Wallonië).

De schenkingsbelasting of -rechten worden berekend op basis van de totale waarde van de geschonken aandelen. Uiteraard moet je daarbovenop ook nog eens het ereloon van de notaris en de dossierkosten vergoeden. Fiscaal gezien zijn er betere opties om je aandelen aan je kinderen te schenken.

Lees ook: Hoe kan je voordelig vastgoed schenken?

Bankgift van gedematerialiseerde aandelen

Indien het gaat om gedematerialiseerde aandelen die op een effectenrekening worden geboekt, is een belastingvrije bankgift mogelijk. Vroeger was ook een handgift mogelijk voor aandelen aan toonder, maar dergelijke aandelen zijn recent afgeschaft.

Indien je echter binnen de drie jaar na de bankgift komt te overlijden, moeten de kinderen alsnog erfbelasting of successierechten betalen.

Schenken van aandelen van een familiale vennootschap

We spreken van een familiale vennootschap indien 50% van de aandelen (Vlaanderen en Brussel) of 50% van de stemrechten in handen zijn van de directe familie. Het gaat om de partner, kinderen, kleinkinderen, ouders, broers, zussen en/of hun partners en kinderen. Indien het gaat om aandelen van een familiale vennootschap, zijn er in de drie gewesten geen schenkingsrechten of -belastingen verschuldigd. Wel moet je nog steeds langs de notaris passeren.

Daaraan worden wel een aantal voorwaarden gekoppeld. Zo moet de vennootschap nog drie (Vlaanderen en Brussel) of vijf (Wallonië) jaar actief blijven. Ook mag het kapitaal niet verminderen en moet de werkelijke zetel in de EER blijven. In Wallonië geldt bovendien de vereiste dat de schenking minimaal 10% van de stemrechten vertegenwoordigd. In Brussel en Vlaanderen is er geen minimumdrempel. Indien je overigens vroegtijdig komt te overlijden, zijn er geen erfbelastingen (Vlaanderen) of successierechten (Brussel en Wallonië) verschuldigd.

Lees ook: Vastgoed schenken aan de kinderen: hoe werkt dat precies?

Aandelen schenken voor Nederlandse notaris

Gaat het niet om een familiebedrijf en heb je graag alles goed op papier staan? Dan doe je er goed aan om bij een buitenlandse notaris aan te kloppen. Door de vele gelijkenissen met het Belgisch recht is de Nederlandse notaris het toegankelijkst. In dit geval moeten de kinderen geen schenkingsbelasting of -rechten betalen.

De schenking mag zelfs gebeuren onder voorbehoud van vruchtgebruik. Het nadeel is dan weer dat er geen vrijstelling is van erfbelasting of successierechten indien je binnen de drie jaar zou overlijden.

Een vermomde schenking

Ten slotte kan je ook de aandelen aan de kinderen verkopen, in ruil voor een geldsom ter waarde van de over te dragen aandelen. Na ontvangst van deze geldsom kan je diezelfde geldsom vervolgens via een belastingvrije bankgift aan de kinderen overmaken. Of je voert eerst de bankgift uit, waarna de kinderen met het eigen geld de aankopen kopen.

Een nog andere manier is om de aandelen te verkopen maar later de vordering kwijt te schelden. In al deze gevallen is er geen sprake van een animus donandi en is er dus geen schenkbelasting verschuldigd. Het nadeel blijft hetzelfde: bij een vroegtijdig overlijden moeten de kinderen nog steeds erfbelasting betalen.

De rechtspraak heeft eerder al geoordeeld dat dergelijke vermomde schenkingen geldig zijn. Enkel wanneer er sprake is van een benadeling van de reservataire erfgenamen, zijn correcties mogelijk.

Lorenzo Risack
    Lorenzo Risack

    Lorenzo is jurist en heeft een passie voor het geschreven woord. In een vroegere carrière sleutelde hij aan juridische publicaties en had hij zijn eigen juridisch adviesbureau. Tegenwoordig schrijft hij zowel voor Belgische als Nederlandse media over het ondernemerschap en juridische kwesties. Dit doet hij ook via zijn juridische nieuwsdienst Rechtenkrant.be. Ook voor De Beleggersgids schrijft Lorenzo over juridische thema’s met betrekking tot investeren, beleggen en vastgoed. Dit doet hij op een typerende en eigenzinnige manier.

    Gerelateerde artikels