Oh oh, Ad Blocker gedecteerd!
Het lijkt erop dat je een Ad Blocker gebruikt op De Beleggersgids. Gelieve de Ad Blocker uit te schakelen en advertenties toe te laten op onze website. De Beleggersgids is afhankelijk van inkomsten uit advertenties om jou alle artikels gratis te brengen. Gun je ons geen inkomsten? Ga verder
Financiële positie van een bedrijf bepalen op basis van de balans

Een bedrijf kan tal van verschillende financiële verslagen uitbrengen. Toch is het van al die opties het welbekende balanstotaal misschien wel het meest bruikbaar. Je kunt daarmee namelijk betrekkelijk eenvoudig bepalen wat de financiële positie van een bedrijf is. Maar hoe doe je dat precies?

Het balanstotaal

Je kunt het balanstotaal beschouwen als een financiële momentopname, nuttig om zowel vooruit als terug in de tijd te kunnen kijken. Omdat het zo’n relatief eenvoudig ontwerp heeft, kun je gemakkelijk zien wat de balansen zijn van de drie belangrijkste onderdelen: activa van het bedrijf aan de ene kant, en eigen vermogen en vreemd vermogen (schulden) aan de andere kant. Het vermogen van de aandeelhouders is het totaal van de activa minus alle schulden. Dat is het bedrag waar aandeelhouders in principe aanspraak op kunnen maken.

Op de balans worden activa gesorteerd naar liquiditeit, dus hoe snel ze in cash kunnen worden omgezet. Schulden worden gesorteerd naar de betaaldatum. Critici voegen daar aan toe dat vaak de boekwaarde en niet de marktwaarde wordt gebruikt. Dat kan dus voor variaties zorgen die in de kleine lettertjes worden uitgelegd. Het is dus verstandig om altijd verder te lezen na de tabel met de balans.

Passiva

In algemene zin zijn passiva een verplichting tussen de schuldenaar en een andere partij. In de accountancy zijn financiële passiva ook verplichtingen, maar dan wat specifieker gedefinieerd aan de hand van eerdere zakelijke transacties, gebeurtenissen, verkopen, verhandelingen van diensten of producten, of van wat dan ook dat op een latere datum economische winst zou kunnen opleveren. Passiva zijn gewoonlijk ofwel korte termijn (de verwachte aflossing is binnen 12 maanden) ofwel lange termijn (de verwachte aflossing duurt langer dan 12 maanden).

Afhankelijk van de context kunnen passiva vlottend of niet-vlottend zijn. De grootste posten zijn vaak de handelsschuld en de te betalen obligaties. Die twee posten zie je daarom ook vaak apart benoemd op de balans.

Vlottende passiva

De vlottende of kortetermijnpassiva zijn doorgaans een aparte post op de balans, afzonderlijk van de langetermijn-, niet-vlottende passiva. Zo wordt een schuld van de bank die in minder dan een jaar verloopt, vaak onder de vlottende passiva geschaard. Een groot bedrijf gebruikt een dergelijke post meestal om de dagelijkse kosten mee te kunnen financieren. Grotere uitgaven worden dan met een langetermijnschuld bekostigd.

Zoals bij veel activa worden ook dit soort betalingsverplichtingen genoteerd op basis van de boekwaarde, niet op basis van de marktwaarde. Verder geldt bijvoorbeeld in de VS dat deze passiva niet gesorteerd hoeven te worden naar bedrag, zolang ze maar onder de juiste categorie worden benoemd. Het kan dan bijvoorbeeld gebeuren dat je bij nadere beschouwing een opvallend groot bedrag ziet onder de vlottende passiva. Bij kleinere bedrijven is het overigens gebruikelijk dat vooral de handelsschuld en toekomstige schulden zoals belastingen en payrollingkosten relatief veel gewicht innemen.

De handelsschuld is meestal op zichzelf al een betrekkelijk grote balans. Deze post omvat immers alle gebruikelijke dagelijkse kosten, zoals diensten, ruwe grondstoffen, kantoorbenodigdheden of welke zaak dan ook waarvoor geen wisselbrief genoodzaakt is. En omdat de meeste bedrijven niet betalen voor goederen of diensten op het moment dat die worden verkregen, is de handelsschuld dus eigenlijk niets meer of minder dan een stapel rekeningen die nog betaald moeten worden.

Voorbeelden van algemeen voorkomende vlottende passiva

  • Te betalen loonkosten: het totaal aan inkomen dat de werknemers al wel verdiend hebben, maar dat nog niet is uitbetaald. Omdat de meeste bedrijven iedere twee of vier weken loon uitkeren, wijzigt dit bedrag regelmatig.
  • Te betalen rente: de rente die verschuldigd is over kortlopende kredieten.
  • Te betalen dividend: bedrijven die dividend uitkeren, nemen deze post op de balans op als de hoogte van het dividend publiekelijk bekend is gemaakt, maar deze nog niet is uitbetaald. Dat duurt meestal twee weken, dus deze post staat meestal vier keer per jaar voor circa twee weken op de balans.

Minder bekende voorbeelden van vlottende passiva

  • Afnemerskrediet: dit is de verplichting van een bedrijf om in de toekomst goederen en/of diensten te leveren waar al voor vooruit is betaald.
  • Verplichtingen voor stopgezette activiteiten: dit kan een soort wolf in schaapskleren zijn, bijvoorbeeld bij grote technologiebedrijven. Als een product een flop blijkt te zijn en het wordt geschrapt, komen in deze post alle gemaakte kosten te staan.

Niet-vlottende passiva

Niet-vlottende passiva worden ook wel langlopende schulden of lang vreemd vermogen genoemd. Dit zijn alle passiva die niet onder de vlottende passiva vallen, met een looptijd van 12 maanden of langer. Vaak is de grootste post simpelweg een combinatie van alle uitstaande schulden met een dergelijke looptijd. Het is dan ook een post die vaak wijzigt.

Voorbeelden van algemeen voorkomende niet-vlottende passiva

  • Aansprakelijkheden op garanties: dit is een geschatte post, die een beeld geeft van de kosten die verbonden zijn aan het nakomen van garantieovereenkomsten met klanten. Je ziet deze post bijvoorbeeld vaak in de auto-industrie, aangezien de meeste auto’s langlopende garantievoorwaarden hebben met mogelijk hoge bijkomende kosten.
  • Te betalen rechtszaken: dit is nog zo’n voorbeeld van een passivapost die op een schatting is gebaseerd. Als een rechtszaak wordt voorzien met een redelijk voorspelbare afloop, geeft deze post een beeld van alle kosten die erbij komen kijken, van advocatenrekeningen tot griffiekosten en eventuele schadevergoedingen of schikkingen. In de medische en farmaceutische industrie is dit een veel geziene post.

Minder bekende voorbeelden van niet-vlottende passiva

  • Uitgestelde kredieten: dit is een brede categorie die soms ook onder de vlottende passiva gerekend moet worden, afhankelijk van de precieze aard van de onderliggende transacties.
  • Pensioenverplichtingen: als een bedrijf pensioenen in eigen beheer heeft, kan dit één van de grootste niet-vlottende passivaposten zijn.
  • Afgeschreven investeringsaftrek: dit is het nettoverschil tussen de oorspronkelijke waarde van activa en het bedrag dat reeds is afgeschreven. Deze post kan een analist inzicht geven in de wijze waarop een bedrijf omgaat met afschrijvingen.

Lees meer: Hoe analyseer je de financiële toestand van een bedrijf?

Conclusie

Het balanstotaal, en de passiva in het bijzonder, komt vaak pas later aan bod bij de beschouwing van de staat van een bedrijf. Dat is ook logisch, omdat investeerders vaak focussen op groei-indicatoren zoals de totale omzet. Maar hoewel omzetgroei in de beginfase van bijvoorbeeld technologische startups zeer belangrijk is, wordt ieder gezond bedrijf vroeger of later een complexe entiteit. De balans kan dan een schat aan informatie bevatten voor investeerders. Het kan dus heel verstandig zijn om de balans goed door te spitten, en vooral ook de kleinere, minder gebruikelijke posten tegen het licht te houden.

1117 lezers bereikt
De Beleggersgids Redactie

1. Like onze Facebook pagina
2. Volg ons op Twitter
3. Schrijf je in op onze nieuwsbrieven
4. Plaats een berichtje op ons forum

De Beleggersgids

Heldere en begrijpbare kennis, inzichten, inspiratie en nieuws over investeren in vastgoed, beleggingen, investeringen en geld.

Al 18.835 abonnees en groeiend

Top
×

De interessantste artikels wekelijks in je mailbox? Schrijf je in!

Ik ga akkoord met de voorwaarden
×

De interessantste artikels in je mailbox.

Ik ga akkoord met de voorwaarden